ကရင့္အမ်ဳိးသား လြတ္ေျမာက္ေရး ခရီးႏွင့္ … ေစာဘုိျမ၏ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ျမ (သို႔မဟုတ္) စစ္သားစိတ္ႏွင့္ ႏိုင္ငံေရးလုပ္သူ အပိုင္း(၁)

မင္းဟန္

(ဝ)

`ထီးမူးခီး`ရြာက ေက်ာက္ၾကီးၿမိဳ႕နယ္ႏွင့္ ဖာပြန္ၿမိဳ႕နယ္အၾကားရွိသည့္ ေတာင္ေပၚရြာေလးျဖစ္သည္။ ျမန္မာလိုျပန္လွ်င္မူ `ေရေခ်ာင္းဖ်ား`ရြာဟု ဆိုရမည္။ ရြာက အိမ္ေျခ ၃ဝ ထက္မပို…..။ ကရင္လူမ်ဳိးမ်ားသာ ေနထုိင္ၾကသည့္ ေတာင္ေပၚ ကရင္ရြာေလးျဖစ္သည္။ လမ္းပန္းဆက္သြယ္ေရးက ခက္ခဲ၏။ တေတာင္ဆင္း တေတာင္တက္ သြားရသည့္ ေျခလ်င္ခရီးသာ ရွိသည္။ စီးပြားေရးက ေျမယာစီးပြားေရးသာ ရွိ၏။ ေတာင္ယာခုတ္၍ စပါးစုိက္မည္၊ ႏွမ္းစိုက္မည္။ ကုန္သြယ္ကူးသန္းေရာင္းဝယ္မႈ မရွိ…..။

ငါးပိ၊ ေဆး၊ ဆား ဝယ္လုိလွ်င္ …. မူသယ္-ဗ်က္ေကာမွတဆင့္ ေက်ာက္ၾကီးသို႔ဆင္းၿပီး တႏွစ္စာ ဝယ္ထားၾကရ၏။ စာသင္ေက်ာင္း မရွိ၊ ေဆးေပးခန္း မရွိ။ ကိုးကြယ္မႈကား ….. ႐ိုးရာနတ္ကိုးကြယ္မႈသာ ကိုးကြယ္ၾက၏။ ထုိရြာေလးတြင္ … သူ႔ကို ၁၉၂၇ ခုႏွစ္ ဇန္နဝါရီလ ၂ဝ ရက္ေန႔က ေမြးဖြားခ့ဲသည္။ ဖခင္က ``ေစာဂယ္``….၊ မိခင္ကမူ ``ေနာ္ဒါးဆဲ`` ျဖစ္သည္။ သူ႔တြင္ သူ အပါအဝင္ ေမြးခ်င္းညီေနာင္ ၁၂ ေယာက္ ရွိသည္။ သူကား ဆယ္ဦးေျမာက္ သားျဖစ္သည္။ သူ႔အထက္တြင္ အမ ၇ ေယာက္ရွိသည္။ သူ႔ေအာက္တြင္ကား ညီတေယာက္ႏွင့္ ညီမငယ္တေယာက္ရွိ၏။

ထုိေဒသရွိ အိမ္မ်ားကုိ အမိုးမိုးရာတြင္ ဖက္မသံုး။ ``က်ေသာင္းဝါး`` မ်ားကို ျခမ္း၍ ေမွာက္ခံု၊ ပက္လက္ ယွက္၍ ထပ္ၿပီး မိုးၾက၏။ ေလကြယ္ရေအာင္ တံခါးမ်ား ေဖာက္၍ အခန္း ဖြဲ႔ၾက၏။ ရာသီက ေအး၏။ အိမ္အလယ္တြင္ မီးဖုိၾကီးအား ဖိုထားၾကရ၏။ ညအိပ္လွ်င္ မီးဖုိေဘးကပ္၍ အိပ္ၾကရသည္။ ထိုေတာင္ေပၚရြာေလးတြင္ပင္ သူ၏ ခေလးဘဝ ျဖတ္သန္းၾကီးျပင္းခဲ့ရ၏။

(၁)

ထီးမူခီးတြင္က အတန္းေက်ာင္း မရွိ၊ ပညာသင္ခ်င္လွ်င္ ဖာပြန္သို႔တက္၍ သင္ၾကရသည္။ သူလည္း မူလတန္းပညာကို ဖာပြန္သို႔တက္၍ သင္ၾကားခဲ့ရ၏။ သူ ေက်ာင္းစေနသည့္ ႏွစ္က ….. ၁၉၃၆ ခုႏွစ္ ျဖစ္သည္။ ရန္ကုန္တကၠသိုလ္တြင္ ကိုႏု၊ ကိုေအာင္ဆန္းတုိ႔ ဦးေဆာင္ၿပီး ကိုလိုနီပညာေရး သပိိတ္ေမွာက္ၾကသည့္ ႏွစ္ျဖစ္သည္။ ကိုလိုနီပညာေရးကိုပင္ သူသည္ ဆံုးခန္းတုိင္ေအာင္ မသင္ၾကားခဲ့ရ….။ ဒုတိယကမၻာစစ္ၾကီးက ေက်ာင္းသခၤန္း၏ တံခါးမ်ားကို ပိတ္ေစခဲ့၏။ ၁၉၄၂ တြင္ပင္ သူသည္ ေက်ာင္းပညာေရးႏွင့္ ေဝးခဲ့ရ၏။ ထုိစဥ္က သူ႔အသက္သည္ ၁၅ ႏွစ္ခန္႔ ရွိခဲ့ေလၿပီ။ ေက်ာင္းထြက္ၿပီးေနာက္ သူသည္ ထီးမူခီးသို႔ မျပန္ျဖစ္။ ဖာပြန္တြင္ပင္ ရွိေန၏။

ေနမ်ဳိးႏြယ္တပ္ၾကီးက နယ္စပ္ကို ျဖတ္ေက်ာ္ကာ ျမန္မာျပည္ကုိ သိမ္း၏။ ဖာပြန္တြင္ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးအဖြဲ႔သစ္ ဖြဲ႔၏။ ဘီအိုင္ေအ အုပ္ခ်ဳပ္ေရး….။ ဖာပြန္ၿမိဳ႕ကာကြယ္ေရးအတြက္ လက္နက္ကိုင္ ပုလိပ္တပ္ဖြဲ႔ ဖြဲ႔သည္။ ထုိပုလိပ္တပ္ဖြဲ႔သို႔ သူ ဝင္လုိက္သည္။ ပုလိပ္တပ္သားအျဖစ္ ``ဖြေဂၚ``တြင္ တာဝန္က်၏။ ၿဗိတိသွ်တပ္သားအခ်ဳိ႕က အိႏၵိယသို႔ ဆုတ္ခြာရာတြင္ ပါမသြားဘဲ ဖာပြန္ေတာင္တန္းမ်ားအတြင္း ခုိေအာင္း၍ က်န္ေနခဲ့ၾကသည္။ ထုိသူတုိ႔ႏွင့္ သူသည္ အဆက္အသြယ္ရွိ၏။ မၾကာခဏ ေတြ႔၏။ ဖက္ဆစ္ဂ်ပန္ ေတာ္လွန္ေရးအတြက္ ျပင္ဆင္ၾက၏။

မၾကာ ….. ၿဗိတိသွ်စစ္တပ္မွ ဗိုလ္မႉးၾကီး နီးမုိးႏွင့္ ဗိုလ္အဲရယ္တုိ႔ ႏွစ္ဦး ေလထီးႏွင့္ ဆင္းလာၾကသည္။ သူတုိ႔ႏွင့္အတူ အခ်က္ျပဆက္သြယ္ေရး စက္လည္း ပါလာသည္။ ေနာက္ပိုင္းတြင္မူ မၾကာ …မၾကာ အိႏၵိယမွ ေလထီးတပ္သားတို႔ ဖာပြန္ေဒသ၌ ဆင္းၾက၏။ Force – 136 မွ တပ္သားမ်ား ျဖစ္သည္။ ထုိေလထီးဆင္း တပ္သားမ်ားတြင္ ျမန္မာလူမ်ဳိးမ်ားလည္း ပါ၏။ ဖတပလႏွင့္ Force – 136 အစီအစဥ္ႏွင့္ ဆင္းလာၾကေသာ ဖက္ဆစ္ေတာ္လွန္ေရး ရဲေဘာ္မ်ား ျဖစ္သည္။

(၂)

၁၉၄၅ ခုႏွစ္။

ေႏြဦး…။

ဖက္ဆစ္ေတာ္လွန္ေရးက ရင့္မွည့္၍ ေနေလၿပီ။ Force – 136မွ တပ္မႉး ``ကာနယ္ဖီးေကာ့``သည္ အင္အား ၃ဝဝ ခန္႔ႏွင့္ ဖာပြန္ေဒသတြင္ အေျချပဳၿပီး ဂ်ပန္ေတာ္လွန္ေရးအတြက္ ျပင္ဆင္လ်က္ရွိသည္။ ထုိေႏြဦးတြင္ပင္ သူႏွင့္အတူ ``ဖြေဂၚ``တြင္ တာဝန္က်သည့္ ကရင္လူမ်ဳိး ပုလိပ္တပ္သား အားလံုးသည္ Force – 136 သို႔ သြားေရာက္၍ ပူးေပါင္းလုိက္ၾကသည္။ Force – 136 မွ သူတုိ႔အား စစ္သင္တန္းေပး၏။ ယူနီေဖာင္းမ်ား ထုတ္ေပး၏။ လက္နက္မ်ားက အသစ္မ်ား …. အိႏၵိယမွ ေလယာဥ္ႏွင့္ ခ်ေပးသည့္ လက္နက္ခဲယမ္းမ်ား ျဖစ္သည္။ သင္တန္းဆင္းၿပီးေနာက္ သူတို႔အား Force – 136 ၏ ဦးေဆာင္မႈေအာက္ရွိ ကရင္ေျပာက္က်ား တပ္အျဖစ္ လႈပ္ရွားေစ၏။ သူတုိ႔၏ တပ္ဖြဲ႔သည္ အင္အား ၅ဝဝ ခန္႔ ရွိသည္။ ေခပူ၊ ေသာသီခို၊ ေမာ္ခီး၊ ေတာင္ငူ၊ ဇရပ္ၾကီး နယ္ေျမအတြင္း Force – 136 ႏွင့္အတူ… သူတုိ႔ ဖက္ဆစ္ဂ်ပန္ကုိ ေတာ္လွန္ခဲ့ရ၏။

(၃)

ဖက္ဆစ္ေတာ္လွန္ေရး ၿပီးသည့္ေနာက္ သူသည္ UMP ဟု ေခၚသည့္ ျပည္ေထာင္စု စစ္ရဲတပ္သို႔ ဝင္ေရာက္ခဲ့သည္။ ထုိစဥ္က …. ျမန္မာျပည္ရွိ လက္နက္ကိုင္တပ္မ်ားတြင္ … ကႏၵီေဆြးေႏြးပြဲအရ ဖြဲ႔စည္းခဲ့သည့္ တပ္မေတာ္တပ္ရင္းမ်ား ရွိ၏။ ျပည္သူ႔ ရဲေဘာ္တပ္ဖြဲ႔မ်ား … ေသာင္းက်န္းမႈ ႏွိမ္ႏွင္ေရး တပ္ဖြဲ႔မ်ား … ႏွင္႔ KNDO ၊ MNDO တပ္ဖြဲ႔မ်ား ရွိသည္။

ၿပီးလွ်င္ ….. ရွမ္းပုလိပ္တပ္မ်ားႏွင့္ ျပည္ေထာင္စု စစ္ရဲတပ္တုိ႔ ရွိၾက၏။ သခင္ေအာင္ဆန္း ဦးေဆာင္သည့္ ဖဆပလ သည္ တမ်ဳိးသားလံုး လြတ္ေျမာက္ေရးအတြက္ နည္းလမ္းေပါင္းစုံႏွင့္ လုပ္ကုိင္ေဆာင္ရြက္လ်က္ ရွိသည္။ သခင္ေအာင္ဆန္းသည္ လန္ဒန္သို႔သြားၿပီး ၿဗိတိသွ်နန္းရင္းဝန္ အက္တလီႏွင့္ ေဆြးေႏြး၏။ ေအာင္ဆန္း-အက္တလီ စာခ်ဳပ္ ခ်ဳပ္ဆုိ၏။

အမ်ဳိးသား လြတ္ေျမာက္ေရး လႈပ္ရွားမႈမ်ားက အရွိန္အဟုန္္ႏွင့္ ျမင့္တက္ေနသည္။

၁၉၄၇ ခုႏွစ္ ေဖေဖာ္ဝါရီလ ၅ ရက္တြင္ ရန္ကုန္ၿမဳိ႕ရွိ `ဗင္တန္` ခန္းမ၌ ကရင္အမ်ဳိးသား ကြန္ကရက္ က်င္းပ၏။ ကရင္အမ်ဳိးသား ကိုယ္စားလွယ္ ၇ဝဝ ခန္႔ တက္ေရာက္ၾက၏။ ထုိကြန္ကရက္၌ ကရင္ဗဟိုအစည္းအ႐ုံး KCO ႏွင့္ ကရင္လူငယ္မ်ား အစည္းအ႐ုံး KYO ေပါင္း၍ ကရင့္အမ်ဳိးသား အစည္းအ႐ုံး KNU ဖြဲ႔စည္းခဲ့သည္။ ၁၉၄၇ ခုႏွစ္ ေအာက္တုိဘာလ ၃ ရက္ႏွင့္ ၄ ရက္ေန႔မ်ားတြင္ KNU မွ ေမာ္လၿမိဳင္ၿမိဳ႕၌ ညီလာခံတရပ္ ေခၚယူခဲ့၏။ ေမာ္လၿမိဳင္ညီလာခံမွ ၁၉၄၇ ခုႏွစ္ ဖြဲ႕စည္းပံု အေျခခံဥပေဒကုိ လက္မခံေၾကာင္း ထုတ္ျပန္ခဲ့၏။ ၁၉၄၇ ခုႏွစ္ ဖြဲ႔စည္းပံု အေျခခံဥပေဒသည္ ကရင္အမ်ဳိးသားမ်ားအတြက္ ေက်နပ္လံုေလာက္သည့္ ကရင္ျပည္နယ္ႏွင့္ ကရင္အစိုးရ ဖြဲ႔စည္းေရး မပါရွိဟု ဆိုၾကသည္။

၁၉၄၈ ခုႏွစ္ ဇန္နဝါရီလ ၄ ရက္ေန႔တြင္ ျမန္မာႏုိင္ငံသည္ ၿဗိတိသွ် ကိုလိုနီတံပိုးေအာက္က လြတ္ေျမာက္ေၾကာင္း လြတ္လပ္ေရး ေၾကညာခဲ့၏။ ဖဆပလ ဦးေဆာင္သည့္ လြတ္လပ္ေရး အစုိးရအဖဲြ႔ ဖြဲ႔စည္းခဲ့၏။

၁၉၄၈ ခုႏွစ္ ေဖေဖာ္ဝါရီလ ၁ ရက္ေန႔တြင္ ကရင္အမ်ဳိးသား ေခါင္းေဆာင္ ေစာဘဦးၾကီးႏွင့္ သရာသာထိုက သထံုၿမိဳ႕နယ္ အင္းဝိုင္းရြာ လူထုအစည္းအေဝးတြင္ ကရင္ျပည္နယ္ သီးျခားရရွိေရး တရားမ်ား ေဟာၾက၏။ KNDO ကလည္း ၃ ရက္ေန႔ ေန႔စြဲႏွင့္ ကရင္ျပန္နယ္ သီးျခား ဖြဲ႔စည္းေပးရန္ ထုတ္ျပန္ေၾကညာခ်က္ ထုတ္၏။ ဆႏၵျပ ေတာင္းဆုိ္မႈမ်ားက ကရင္အမ်ဳိးသားမ်ား ေနထုိင္သည့္ ေနရာေဒသတုိင္း၌ ထုတ္ေဖာ္ျပသ၍ လႈပ္ရွားလာၾက၏။

`ကရင္ျပည္နယ္ ခ်က္ခ်င္းေပး`

`ကရင္တက်ပ္ ဗမာတက်ပ္ ခ်က္ခ်င္းျပ`

`လူမ်ဳိးေရး အဓိက႐ုဏ္း အလုိမရွိ`

` ျပည္တြင္းစစ္ အလုိမရွိ`

(၄)

၁၉၄၉ ခုႏွစ္ ဇန္နဝါရီလ ၃၁ ရက္ေန႔….။

အင္းစိန္စစ္မ်က္ႏွာမွ စ၍ လက္နက္ကိုင္ ကရင့္ေတာ္လွန္ေရးသည္ တရားဝင္ စတင္ခဲ့၏။ ထိုမတုိင္မီကမူ …. အခ်ဳိ႕ေဒသမ်ားတြင္ KNDO ႏွင့္ ကရင္ စစ္ရဲတပ္ဖြဲ႔မ်ား၏ လက္နက္ကိုင္တုိက္ပြဲ ဆင္ႏႊဲခဲ့သည္မ်ား ရွိခဲ့၏။ KNU ႏွင့္ KNDO တခုလံုးအေနႏွင့္ မဟုတ္ …..။ ေစာဘဦးၾကီး၊ မန္းဘဇံ၊ သရာသာထုိ စသည့္ ကရင္ေခါင္းေဆာင္မ်ားက ျဖစ္ေပၚေနသည့္ ကရင့္လက္နက္ကိုင္ ေတာ္လွန္ေရးမ်ား ထိန္းသိမ္းႏုိင္ရန္ ဖဆပလ ႏွင့္ ညႇိႏႈိင္းေဆာင္ရြက္ေနၾကေသး၏။ မရ….။

သမိုင္းက ၿငိမ္းခ်မ္းေရးေတး မေရးဖြဲ႕….။ လက္နက္၊ ျပာပံု၊ ယမ္းေငြ႔ႏွင့္ ေသြးပင္လယ္ ေရးထုိး၏။

(၅)

တပ္ရင္းမႉး ဒု-ဗိုလ္မႉးၾကီး မင္းေမာင္ (ေနာင္ KNU ဗိုလ္ခ်ဳပ္မင္းေမာင္) ဦးစီးသည့္ ကရင့္ေသနတ္ကိုင္ တပ္ရင္း (၁) သည္ ေတာင္ငူကို သိမ္း၏။ ၿပီးလွ်င္ … သံေတာင္၊ ဒိုက္ဦး၊ ေညာင္ေလးပင္၊ ပဲခူးရွိ KNDO တပ္မ်ားႏွင့္ ပူးေပါင္း၍ အင္းစိန္ စစ္မ်က္ႏွာသို႔ ဆင္းလာ၏။ တပ္ရင္းမႉး ဒု-ဗိုလ္မႉးၾကီးျမေမာင္ (ေနာင္ KNU ဗိုလ္ခ်ဳပ္ျမေမာင္) ဦးစီးသည့္ ကရင့္ေသနတ္ကိုင္ တပ္ရင္း (၂) သည္လည္း ျပည္ကုိ သိမ္းပိုက္ၿပီး ရန္ကုန္-ျပည္လမ္းအတုိင္း အင္းစိန္ စစ္မ်က္ႏွာသို႔ ခ်ီလာ၏။

ဦးႏု၏ ဖဆပလ အစိုးရကား … ရန္ကုန္ ၇ မိုင္ပတ္လည္တြင္သာ ႐ုံးစိုက္၍ အာဏာစစ္ကုိ ျဖန္႔ထားႏုိင္ေတာ့၏။

သူသည္ ကရင့္လက္နက္ကိုင္ ေတာ္လွန္ေရး စတင္သည္ႏွင့္ ျပည္ေထာင္စု စစ္ရဲတပ္ (UMP) မွ ထြက္၍ ကရင့္လက္နက္ကိုင္ ေတာ္လွန္ေရးသို႔ ဝင္ခဲ့၏။ ကရင့္လက္နက္ကိုင္တပ္ဖြဲ႕ `သံလြင္` တပ္ရင္းကုိ ဖြဲ႔၏။ သံလြင္တပ္ရင္းတြင္ သူသည္ တပ္ၾကပ္ၾကီး အဆင့္ႏွင့္ တာဝန္ထမ္းေဆာင္၏။ သံလြင္တပ္ရင္းက ေညာင္ေလးပင္၊ ဒိုက္ဦးနယ္မ်ားတြင္ တုိက္ပြဲမ်ား ဆင္ႏႊဲရသည္။ ၁၉၅ဝ ခုႏွစ္ ေႏြဦးအထိ ျဖစ္သည္။ ၁၉၅ဝ ခုႏွစ္ သၾကၤန္မက်မီတြင္ သူတုိ႔၏ သံလြင္တပ္ရင္းကုိ ေညာင္ေလးပင္မွ ဘီးလင္း၊ က်ဳိက္ထုိဘက္သို႔ ေျပာင္းေရႊ႔ရန္ တာဝန္ေပး၏။ ထုိအခ်ိန္၌ သူသည္ သံလြင္တပ္ရင္းတြင္ တပ္ခြဲမႉး တေယာက္အျဖစ္ တာဝန္ထမ္းေဆာင္ေနသည္။